{"id":2357,"date":"2015-05-16T15:29:26","date_gmt":"2015-05-16T14:29:26","guid":{"rendered":"http:\/\/vivesweb.be\/ikleuter\/?page_id=2357"},"modified":"2020-08-13T13:13:03","modified_gmt":"2020-08-13T12:13:03","slug":"puzzelhoek","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/vivesweb.be\/ikleuter\/3e-kleuterklas\/oefenhoek\/puzzelhoek\/","title":{"rendered":"Puzzelhoek"},"content":{"rendered":"

De puzzels liggen best op een open rek<\/strong>, op ooghoogte van de kleuters. Je stapelt best niet veel puzzels boven elkaar, indien nodig voorzie je meer legplanken.
\nStel de puzzels gegradeerd voor:
\n\u00e9\u00e9n, twee, drie, vier\u00a0(eventueel ook vijf) zwarte stippen<\/strong>\u00a0breng je\u00a0aan op de kast \u00e9n op de puzzel zelf. De stippen zijn volgens het getalbeeld <\/strong>van het eerste leerjaar. Indien de stippen voor verwarring zorgen, bv. omdat voor\u00a0andere aanduidingen in de puzzelhoek ook deze stippen gebruikt worden, dan kan nog geopteerd worden voor kleuren, of een combinatie kleur-stippen.
\nEen puzzelkaart, puzzeltrein e.d.<\/strong> maken voor kleuters duidelijk welke\u00a0gradatie van puzzels ze best kiezen. Zorg ook voor een syteem waarin bijgehouden wordt hoeveel puzzels van een bepaalde categorie een bepaalde kleuter afgewerkt heeft<\/strong>. Ook de mogelijkheid voor kleuters om het werk aan de puzzel te evalueren<\/strong>, kan voorzien worden.<\/p>\n

Puzzels kunnen aangepast worden in de loop van het jaar\u00a0of naar gelang van het thema. Eens nieuwe afbeeldingen kunnen kleuters motiveren. Zet een nieuw aanbod in de kijker, geef dit aanbod een bijzondere plaats op het rek. Je past het aanbod van de puzzels ook aan naar moeilijkheidsgraad. Het aanbod evolueert mee met het vermogen van de kleuters.<\/p>\n

Zorg voor een rijke variatie <\/strong>aan soorten puzzels: klassieke ‘losse – stukken – puzzels’, maar ook staafpuzzels, lattenpuzzels, blokkenpuzzels, puzzels waarbij kleuters iets moeten construeren (bv. een slang maken), cijfer- en letterpuzzels,\u00a0 geometrische puzzels, lagen- of groeipuzzels, vloerpuzzels enz. Voorzie puzzels met\u00a0minder en meer stukjes. Voorzie\u00a0puzzels met voorbeeldkaarten\u00a0in kleur en zwart-wit, op gelijke grootte met de puzzel en kleiner.
\nJe kan ook eens een puzzel zelf\u00a0maken, door bv. een tekening te lamineren en te verknippen. Hierbij kan je ook voorbeeldkaarten voorzien. Door een grotere prent (poster) te verknippen\u00a0kan je verschillende kleuters samen <\/strong>een puzzel laten leggen (elke\u00a0kleuter beschikt over een aantal stukken).<\/p>\n

Hoeveel stukjes een losse-stukjes-puzzel deze kleuters aankunnen, is niet\u00a0zomaar te zeggen, omdat de moeilijkheidsgraad\u00a0van een puzzel niet alleen van het aantal stukken afhangt.\u00a0Sommigen leggen de lat op 50 stukjes,\u00a0maar\u00a0er zijn heel grote individuele verschillen tussen kleuters.<\/p>\n

Voorzie plaats om de gemaakte puzzel een tijdje te etaleren<\/strong>. Het werkt motiverend voor kleuters als een afgewerkte puzzel niet meteen wordt opgeruimd. Het moet ook mogelijk gemaakt worden om\u00a0complexere puzzels in verschillende keren op te lossen.<\/p>\n

Meestal\u00a0\u00a0wordt er aan tafels gepuzzeld, maar bij grotere puzzels en bij puzzels waar kinderen nogal veel materialen (veel stukjes, grote voorbeeldkaart) voor nodig hebben, kan het aangewezen zijn om dit te doen op een mat of een glad tapijt.<\/p>\n

(Boone, M., 2005; Rosseel, E., 2011)<\/p>\n

Groeilijn<\/span><\/h2>\n

Om een puzzel tot een goed einde te brengen moeten de kijk\u2010, denk\u2010 en doevaardigheden goed op elkaar afgestemd zijn ( = visuo-motoriek).
\n
\nHet kijken en zien: <\/strong>visuele en ruimtelijke waarneming en ori\u00ebntatie
\nDe zintuigen zelf zijn vanaf de peuterleeftijd goed ontwikkeld, met uitzondering van het dieptezicht, dat pas rond de leeftijd van 9 jaar volledig ontwikkeld is.
\nKleuters van de derde kleuterklas kunnen al op een relatief verfijnde manier waarnemen.\u00a0 De kleuter ontwikkelt geleidelijk aan strategie\u00ebn om bewust en gericht iets waar te nemen (bv. wat verschillen en gelijkenissen betreft, het zien van deel-geheel, details).<\/p>\n

Het doen: <\/strong>de fijne motoriek of het uitoefenen van de bewegingen met de handen en de vingers.
\nDe\u00a0meeste oudste kleuters bezitten\u00a0de nodige fijn motorische vaardigheden om\u00a0puzzelstukjes van verschillende vormen te hanteren en op de gewenste plek te plaatsen.<\/p>\n

Het denken:<\/strong> de integratie of samenwerking van het doen en het zien m.a.w. het plannen (redeneren en organiseren) van de uitvoering
\nDe aanvankelijk beperkte aandachtsspanne van deze kleuters groeit geleidelijk aan. De kleuters kunnen nog makkelijk worden afgeleid door andere prikkels, maar op deze leeftijd ontstaat al een zekere taakgerichtheid.\u00a0\u00a0Kleuters kunnen, eventueel mits\u00a0hup,\u00a0vooruit- en terugblikken\u00a0om hun werk aan de puzzel te plannen.<\/p>\n

(De Jonckheere, 2009; Boone, M., 2005)<\/p>\n

Begeleiding van de leerkracht<\/span><\/h2>\n

Je\u00a0begeleidt de kleuters in het ontwikkelen van een goede puzzelstrategie.
\nEr zijn verschillende puzzelstrategie\u00ebn mogelijk. Observeer\u00a0welke de kleuter gebruikt, en\u00a0je kan\u00a0deze optimaliseren. Je kan ook zelf een puzzelstrategie\u00a0aanbrengen.
\nBijvoorbeeld,\u00a0een strategie bij\u00a0een ‘losse-stukjes’-puzzel:
\nEerst de puzzelstukjes met de afbeelding naar boven leggen en duidelijk naast elkaar leggen. Daarna zorg je dat alle puzzelstukjes\u00a0in de juiste stand liggen. Je begint dan met de puzzelstukjes van de vier hoekjes te selecteren en te leggen, daarna doe je hetzelfde met de randen van de puzzel. Ten slotte leg je het middenstuk waarbij je\u00a0sorteert naar kleur en\/of naar de figuur.<\/p>\n

Een puzzel\u00a0kan individueel, in duo’s of in kleine groep worden gemaakt. Sommige kleuters leren van de strategie\u00ebn die de andere kleuters inzetten.<\/p>\n

Differentiatie <\/strong><\/p>\n

De moeilijkheidsgraad\u00a0van de puzzel hangt niet uitsluitend van het aantal stukken af, maar\u00a0van verschillende factoren:
\nsoort puzzel (bv. inlegpuzzel tegenover losse stukjes), aantal stukken, grootte van de stukken, vorm van de stukken, de aard van de tekening (bladspiegel), de weergave van de grondplaat, de voorbeeldkaart, het onderwerp, het puzzelkader, enz.
\n<\/strong>Wanneer de puzzels op het rek al in categorie\u00ebn zitten volgens gradatie, kan je op basis hiervan al goed differenti\u00ebren.<\/p>\n

verdere differentiatie naar\u00a0boven:
\n<\/strong>De knappe puzzelaars kunnen werken met de zwart-wit-voorbeeldkaarten. Eventueel kunnen die nog vergroot of verkleind worden (ander formaat dan puzzel). Je kan kleuters ook uitdagen zonder\u00a0voorbeeldkaart te werken.
\nEen extra uitdaging (met wedstrijdgehalte) kan door puzzelstukken\u00a0van twee puzzelstukken\u00a0door elkaar aan te bieden en de kleuter te vragen\u00a0beide puzzels te maken.\u00a0De puzzelstukjes kunnen ook omgekeerd op tafel gelegd worden, zodat kleuters alleen op de vorm kunnen afgaan (puzzel met duidelijke contouren). De puzzel wordt gemaakt op een transparante plaat\u00a0zodat het resultaat op het einde duidelijk is.<\/p>\n

verdere differentiate naar beneden:<\/strong>
\nKleuters die niet gemotiveerd zijn om te puzzelen kan je\u00a0voorbereiden op het puzzelen door een verwante activiteit, zoals iets bouwen volgens een plan, modelbouw, een knikkerbaan construeren,…
\nKleuters die nog voortdurend te werk gaan met gissen en missen, probeer je een puzzelstrategie bij te brengen. Begin met een puzzel met een grondplaat waarop je werkt. Stel gericht vragen (Wat zoeken we nu? Kijk eens naar het voorbeeld).
\nEen spelelement aan deze activiteit toevoegen, kan bij bepaalde kleuters motiverend werken.\u00a0Bv. puzzelstukjes worden onder een klein aantal kleuters verdeeld, ieder mag om beurt \u00e9\u00e9n stuk proberen, wie eerst zijn stukjes kwijt is, is gewonnen.
\nVersterk het zelfwaardegevoel door te motiveren, stimuleren, maar verplicht het puzzelen niet, en verwacht ook niet dat elke puzzel wordt afgewerkt.<\/p>\n

Voorbeelden<\/span><\/h2>\n